tập huấn chuyên đề về quản lý tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong kinh doanh xăng dầu

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ ĐO LƯỜNG TRONG KINH DOANH XĂNG DẦU

Ông Phan Ngọc Anh, Chi cục trưởng Chi cục TĐC báo cáo viên chính

1. Khung pháp lý mới và mục tiêu khoá tập huấn

Tại đợt tập huấn, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu được phổ biến hệ thống văn bản pháp luật then chốt: Thông tư số 15/2015/TT-BKHCN, Thông tư số 08/2018/TT-BKHCN và Thông tư số 06/2025/TT-BKHCN (có hiệu lực từ 01/8/2025). Về chất lượng hàng hóa, doanh nghiệp được cập nhật Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2022/BKHCN, sửa đổi 01:2026 QCVN 01:2022/BKHCN.

Khóa tập huấn hướng đến mục tiêu cốt lõi: Nắm vững và thực thi đúng pháp luật; Nhận diện sớm và phòng ngừa triệt để các rủi ro sai số đo lường và giữ vững uy tín thương hiệu.

2. Kiểm soát đo lường: Siết chặt quản lý mạch điều khiển và sai số cột bơm

• Giới hạn sai số: Theo quy định hiện hành, cột bơm xăng dầu có giới hạn sai số cho phép là ±0,5%. Trong hoạt động thực tế, sai số kết quả đo lượng xăng dầu không được vượt quá 1,5 lần giới hạn sai số cho phép (tức tối đa ±0,75%). Trường hợp vượt quá ngưỡng này, cửa hàng bắt buộc phải dừng ngay việc sử dụng cột bơm xăng dầu và thực hiện việc kiểm định, sửa chữa.

• Trang thiết bị bắt buộc: Cửa hàng bán lẻ phải sử dụng cột đo xăng dầu đã được phê duyệt mẫu và kiểm định định kỳ còn hiệu lực (chu kỳ 12 tháng); Bộ bình chuẩn kim loại (ca đong 1L, 2L, 5L, 10L, 20L... đã được kiểm định ban đầu); Thước đo mức bồn bể; Nhiệt kế và tỷ trọng kế tiêu chuẩn.

• Những điểm mới từ Thông tư 06/2025/TT-BKHCN: Thông tư 06/2025/TT-BKHCN siết chặt quản lý đối với công tắc và bo mạch điều khiển của cột đo (không được bố trí bên ngoài, trừ công tắc kết thúc cấp phát theo thiết kế). Mọi thiết bị ngoại vi kết nối tuyệt đối không được làm thay đổi đặc tính kỹ thuật đo lường. Đồng thời, toàn bộ biên bản sửa chữa cột bơm và giấy chứng nhận kiểm định phải được lưu trữ tối thiểu 24 tháng tại cửa hàng để phục vụ công tác kiểm tra.

• Tự kiểm tra định kỳ: Cửa hàng phải lập kế hoạch và thực hiện tự kiểm tra định kỳ phương tiện đo, phép đo ít nhất 01 lần/tháng bằng bình chuẩn, ghi chép nhật ký và tạo lập thành hồ sơ đo lường theo đúng quy định.

3. Đảm bảo chất lượng: Chuẩn hóa quy trình lấy mẫu, lưu mẫu và quản lý bồn bể

• Quy trình kiểm tra ngoại quan và lưu mẫu: Trước khi nhập hàng từ xe bồn xuống bể chứa, nhân viên bắt buộc phải kiểm tra ngoại quan (xăng dầu phải trong, không cặn, không tách lớp nước). Quá trình giao nhận phải lấy 02 mẫu đại diện (dung tích bình chứa tối thiểu 3 lít), niêm phong có chữ ký xác nhận của đại diện bên giao và bên nhận, lập biên bản theo mẫu và lưu mẫu tối thiểu sau 02 lần nhập hàng kế tiếp cùng loại.

• Phòng ngừa suy giảm chất lượng: Khảo sát thực tế chỉ ra các vi phạm phổ biến nhất gồm: Trị số Octan không đạt (chiếm 45%), Tạp chất/nước (30%), Vượt giới hạn lưu huỳnh (15%). Để khắc phục hiện tượng xăng E10 hấp thụ ẩm tách lớp và cặn rỉ, Cửa hàng cần kiểm tra nước đáy bồn hàng ngày bằng thuốc thử chuyên dụng, định kỳ xúc rửa bể từ 6 tháng đến 1 năm/lần đối với bể chứa E10 (hoặc 1 - 2 năm/lần với bồn bể thông thường).

• Minh bạch thông tin: Cửa hàng phải niêm yết công khai tiêu chuẩn cơ sở (TCCS), trị số Octan, hàm lượng lưu huỳnh tương ứng với từng loại nhiên liệu ngay tại cột bơm để khách hàng theo dõi, giám sát.

4. Chế tài xử phạt

Tại khoá tập huấn, Chi cục TĐC cũng đã phổ biến mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong kinh doanh xăng dầu của Nghị định số 119/2017/NĐ-CP ngày 01/11/2017 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Nghị định số 126/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp; tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; hoạt động khoa học và công nghệ, chuyển giao công nghệ; năng lượng nguyên tử.

• Vi phạm phương tiện đo: Hành vi không có chứng chỉ kiểm định, tự ý tháo dỡ niêm phong kẹp chì, hoặc can thiệp kỹ thuật/lắp thiết bị gian lận bo mạch sẽ bị xử phạt từ hàng chục triệu đồng đến 100 triệu đồng (tùy giá trị phương tiện đo). Cùng với đó là hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; tước quyền sử dụng giấy phép/chứng chỉ hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 01 đến 03 tháng.

• Gian lận phép đo và thu lợi bất hợp pháp: Hành vi gian lận phép đo để bán thiếu hàng sẽ bị phạt tiền lên tới hàng trăm triệu đồng hoặc phạt gấp 01 đến 05 lần số tiền thu lợi bất hợp pháp (đối với mức thu lợi trên 200 triệu đồng), đồng thời buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp vào ngân sách nhà nước.

 Thông qua khoá tập huấn, hơn 60 cửa hàng bán lẻ xăng dầu đã nắm rõ hơn về các quy định pháp luật trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, cụ thể: Hiểu rõ các yêu cầu về phê duyệt mẫu, chu kỳ kiểm định định kỳ 12 tháng đối với cột đo, quy định công khai tiêu chuẩn cơ sở/chủng loại xăng dầu, và quy trình lập biên bản sửa chữa cột bơm; Nắm rõ quy trình và biểu mẫu kiểm tra định kỳ bằng bình chuẩn kim loại, kiểm tra tính nguyên vẹn của chứng chỉ kiểm định, quy trình tự kiểm tra bồn, bể, đường ống công nghệ; Nắm rõ khung phạt hành chính theo Nghị định 119/2017/NĐ-CP, Nghị định 126/2021/NĐ-CP đối với các vi phạm về phương tiện đo và phép đo trong kinh doanh xăng dầu.

Tin Phòng HC-QLĐL